Tussen de lichtmasten: Abel Tamata ‘Abeltje’ blijft altijd lachen

In de nieuwe rubriek Tussen de lichtmasten wordt frequent een bekende of minder bekende uit de voetbalwereld geportretteerd. In het negende deel staat Abel Tamata centraal. Via de jeugdopleiding van NAC Breda kwam hij bij PSV terecht, waar hij debuteerde in de Europa League. Hij leek een snelle opmars te gaan maken, maar blessureleed gooide roet in het eten. Dat fenomeen achtervolgde hem ook een seizoen later bij een verhuurperiode bij Roda JC. Inmiddels is Tamata weer terug bij PSV, maar lijkt hij voorlopig zijn speelminuten te moeten maken in het tweede elftal.

Ali B
Familie speelt een belangrijke rol in het leven van Abel Tamata. Tweederde van de interviews die van de PSV-er te vinden zijn gaan over zijn familieleden. Hij geeft aan veel liefde van zijn ouders te hebben gehad en hulp bij sporten en school op de momenten dat hij dat nodig had. De op Sinterklaasdag 1990 in Bergen op Zoom geboren verdediger heeft een Nederlandse moeder en een Congolese vader. Pa, die als taxichauffeur werkt, kwam als asielzoeker naar Nederland samen met een halfbroer en een neef van Abel. Omdat zijn oom niet voor zijn zoon kon zorgen nam vader Tamata hem mee naar Nederland. ‘Zo gaat dat in Afrika,’ zegt hij daarover in een interview met BN De Stem.

Dankbaar is hij zijn vader die er veel voor heeft gedaan dat Tamata doorbrak en hem van kleins af aan naar voetbal bracht. Tevens had hij na zijn debuut in Europa ook mooie woorden voor oom en tante bij wie hij twee jaar in huis doorbracht nadat hij de overstap maakte naar de jeugd van PSV. Naast zijn neef die hij ziet als broer heeft hij een halfbroer uit een eerder huwelijk van zijn vader en een zus uit een huwelijk van zijn moeder. Die zus is getrouwd met de rapper Ali Bouali, beter bekend onder de naam Ali B.

Het verhaal mag inmiddels bekend zijn, maar B is als zwager tevens actief als zaakwaarnemer van Tamata samen met zijn vrouw Breghje Kommers. Al noemt Tamata de rol van de rapper liever spelersbegeleider. In een interview met toenmalig Eredivisie Live-verslaggever Cristian Willaert onthulde de linksback dat Bouali vooral aan het woord is tijdens contractbesprekingen. ‘Ali heeft een goede babbel, ze zijn niet voor niets mijn zaakwaarnemers ze hebben er wel verstand van.’

In een interview met PSV TV vertelde hij eerder dat hij zwager Bouali meer beschouwt als een broer. ‘Ik heb veel aan hem gehad, we zijn goede vrienden, we hebben veel met elkaar opgetrokken. Hij begeleid mij sinds ik bij het eerste kwam, daarvoor ook al wat, maar hij kan me helpen bij het maken van mijn hobby tot mijn beroep.’ Mede omdat de muzikant al wist wat het inhield om beroemd te zijn. Hij krijgt dan ook vooral mentale tips van zijn zwager, voetballen leerde hij van de trainers bij PSV.

Onverwacht debuut; Abeltje in Europa
Tamata begon op zijn vijfde met voetballen bij sportvereniging DOSKO in zijn geboorteplaats Bergen op Zoom. Hij was volgens eigen zeggen in het begin vooral verlegen en voetbalde liever op straat dan bij een club. Toen zijn vader zei: ‘Ga nou maar voetballen’ ging het snel bergopwaarts met de Brabander. Een jaar later merkte hij al dat hij regelmatig met oudere teams mee mocht doen. Op zijn negende jaar werd Tamata benaderd door de jeugdopleiding van NAC Breda en ging hij voetballen in het geelzwart. Hij stond tot zijn zestiende op de jeugdvelden van NEC daarna volgde de overstap naar De Herdgang van PSV.

De focus lag niet alleen op het voetbal in huize Tamata want ondertussen zat hij vier jaar bij scholengemeenschap ’t Rijks in Bergen op Zoom en rondde hij in 2009 VWO af aan het Pleincollege in Eindhoven. Op dit moment volgt Tamata geen opleiding meer, maar hij is wel gelukkig dat hij de basis heeft gehad.

Waar Tamata in zijn jeugdopleiding toch vooral als aanvallende middenvelder speelde werd hij plotseling bij PSV omgeturnd tot een verdediger. Tamata had dan ook pas zes keer linksback gespeeld toen hij plotseling na twee zware trainingen en een dag vrij werd gebeld dat hij bij de selectie zat voor het Europa League-duel met Metalist Charkov uit de Oekraïne. Hij verwachtte dan ook niet dat hij zou spelen ‘Misschien op de bank misschien negentiende man, maar drie uur voor de wedstrijd hoorde ik dat ik speelde.’ De club die hij alleen kende van de uitwedstrijd die PSV had gespeeld veroverde een speciaal plekje in zijn hart want hij zal het debuut nooit meer vergeten.

Tamata maakte die minuten overigens op de rechtsbackpositie vanwege de ziekte van Atiba Hutchinson. Terwijl hij langzaam aan gewend was geraakt om linksachter te spelen. Aanvankelijk vond hij dat helemaal niet leuk, maar nadat hij zich openstelde wilde hij niet meer uit de defensie weg. Het debuut volgde zo snel dat er tot onvrede van de familie alleen Tamata op zijn shirt te lezen was, toen de verdediger later werd verhuurd aan Roda JC herstelde hij dat en viel zijn volledige achternaam Tezzy Tamata te lezen. Tegenover Roda JC TV onthulde hij echter dat die naam alleen in zijn paspoort voorkomt, op school was hij ook ‘gewoon’ bekend als Tamata.

U kent hem wellicht ook als Abeltje want dat was de troetelnaam die RTL7-commentator gaf aan de PSV-verdediger bij zijn debuut in de Eindhovense hoofdmacht. Ook in het interview na afloop introduceerde ‘mister Koekoek’ Tamata onder dezelfde naam als het bekende liftjongetje uit het boek van Annie M.G. Schmidt en uit de gelijknamige film.

Blessuregevoelig
Toch staat Tamata ook te boek als een blessuregevoelige speler. Kort na zijn entree in het Philips Stadion sloeg het noodlot toe. In eerste instantie leek het om een onschuldige blessure te gaan na een schop van Vitesse-speler Guram Kashia tegen zijn kuitbeen. Tamata moest van het veld, maar de medische staf van PSV kon niets raars ontdekken. In het volgende duel, de topper, tegen FC Twente brak hij echter datzelfde kuitbeen. ‘Ik voelde al dat het niet helemaal lekker was, maar het kon best een kneuzing zijn. Als voetballer heb je constant wel iets. Maar het bleek dusdanig ernstig dat ik hem brak terwijl ik er niet doorheen ging.’

Tamata beschouwt het als zuur, maar geeft tegelijkertijd aan dat het niet voor niets is geweest en dat hij er veel van heeft kunnen leren. Hij zegt zich nooit afgevraagd te hebben wat er was gebeurd als hij fit was gebleven en of hij dan in plaats van zijn concurrent bij PSV het Nederlands elftal had bereikt. ‘Aan dat soort gedachten heb je ook niets. Ik was blij voor Willems dat hij naar het EK mocht gaan.’

Maar ook toen Tamata een huurtransfer naar Roda JC maakte werd hij achtervolgt door blessureleed. In het duel met NEC blesseerde hij zich nadat hij bij een correcte tackle van NEC-middenvelder Victor Pàlsson de benen van de IJslander niet meer kon ontwijken. Hij liep daarbij een scheurtje aan de binnenkant van zijn knie op. ‘De fysio dacht dat het erger was, maar ik dacht zelf al dat het mijn mediale band was’, dat bleek inderdaad zo te zijn en ondanks dat het de fysiotherapeut van Roda meeviel was hij toch weer een aantal maanden uitgeschakeld.

Abel Tamata
Zelfs als zijn blessures te sprake komen blijft Abel Tamata altijd lachen.

Goede kop
Tamata spreekt redelijk goed Nederlands, alleen het woordje zegmaar is een stopwoordje dat met grote regelmaat terugkomt bij Tamata. Verder komt hij opgewekt over en is zeer ambitieus. Daarom besloot hij ook PSV te vragen om een verhuurperiode in het seizoen 2012-2013. Hij kwam in dat seizoen dus uit voor Roda JC omdat hij het beste gevoel bij de Limburgers had. In de selectie van de Kerkradenaren kon hij het beste overweg met Mitchell Donald. ‘We kunnen het goed met elkaar vinden en praten veel in de kleedkamer,’ onthulde hij op één van de vragen van fans bij Roda JC TV.

De achterhoedespeler is ondanks zijn grote ambitie erg collegiaal in interviews. Of het nou om concurrent Willems bij PSV of om Jimmy Hempte bij Roda ging op een kwaad woord kan je Tamata niet betrappen. ‘We zijn concurrenten, maar ook collega’s dus we hebben het beste met elkaar voor.’ Hij stelt zijn doelen per seizoen, maar kan daar ook verstandig over praten. Bij zijn contractverlenging in juli 2011 vertelde hij PSV TV: ‘Ik heb ook als doel om basisspeler te worden, maar daar kom je vanzelf als je jezelf blijft ontwikkelen.’ Je kan dus wel concluderen dat er een ‘goede kop’ op die jongen zit.

Jehova’s getuigen
Naast het voetbal houdt Tamata zich ook bezig met het geloof. Net als zijn vader en moeder is hij Jehova’s getuigen. Hij volgt naast het voetbal ook een Bijbelstudie. “Bij bevriende Jehova’s getuigen, thuis in Bergen. Uit die studie en de bijbel put ik veel kracht. Ik word er sterker van. Of ik als Jehova’s getuige ook langs de deuren ga? Nee, nog niet. Ik vind dat ik me nog geen echte Jehova’s getuige mag noemen. Zover ben ik nog niet. Maar wellicht dat ik het in de toekomst wel ga doen. Mijn ouders gaan soms ook langs de deuren. Het hoort erbij, hè.” Zo vertelde hij in het eerder genoemde interview met BN De Stem.

‘Abeltje’ is ook actief op Facebook. Daar zijn onder andere foto’s uit zijn periode bij Roda JC, het programma Ali B op volle toeren en de clip van het nummer Met mij zijn van rapper Darryl te vinden. Verder prijken de van kanker herstelde voetballer Eric Abidal, bokser Rico Verhoeven en de ex-PSVers Cássio Ramos en Ibrahim Afellay op de Facebook van de voetballer. Verder blijkt op Facebook zijn bewondering voor Bob Marley, Michael Jordan, Martin Luther King Jr., Mohamdas Karamchand Ghandi, Darryl van Gonter, Brace MacDonald, Bouchra en Robin van Persie, kapsalon Next Best Barber uit Eindhoven.
Ook bij de A-selectie van PSV van Philip Cocu lijkt Tamata nog geen voet tussen de deur te hebben. Op linksback geniet Willems de voorkeur en op rechtsback prefereert de oud-voetballer van AZ, Vitesse, PSV, FC Barcelona, wederom PSV en Al Jazira de rechtervleugelverdedigers Joshua Brenet en de Colombiaan Santiago Arias boven Tamata.